يکشنبه ٢٥ آذر ١٣٩٧ فارسي|Deutsch
صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
Title


  چاپ        ارسال به دوست

پتانسیل پیری؛ نگاهی به سالمندی و بازنشستگی در آلمان

 

 

 

 

 

نگاه به زندگی پس از بازنشستگی در آلمان، این روزها از یک تصویر بسیار منفی برای این دوران به یک تصویر مثبت با اصطلاحِ "پتانسیل پیری" تغییر پیدا کرده است. هر دوی این نگاه ها به نوعی تعبیری کلیشه ای را از این عهد عمر انسان آلمانی در خود نهفته دارند چراکه هیچ کدام نوع زندگی و شرایط تک تک افراد را در نظر نمی گیرد.

پاسخگویی به پرسش ها در مورد کیفیت زندگی سالمندان در آلمان آسان نیست. زیرا تفکیک سن و میزان سالمندی (سن شناسنامه ای و سن بیولوژیکی) امری دشوار است. در حالت کلی در آلمان افراد بالای 60 یا بالای 65 سال جمعیت مسن محسوب می شوند و میزان افراد بالای این رده سنی در آلمان پس از اتمام جنگ جهانی دوم همواره در حال افزایش است. به طور کلی در حال حاضر یک پنجم جمعیت این کشور را افراد کهنسال تشکیل می دهند. پیش بینی می شود این تعداد تا 40 سال آینده به یک سوم کل جمعیت این کشور افزایش یابد.

اینکه گفته می شود بررسی وضعیت افراد سالخورده در دنیای امروز نمی تواند آمار دقیقی را از وضعیت رفاه کلی ارائه دهد به این علت است که در واقع افراد سالخورده به چند دسته تقسیم می شوند:

·       افراد مسن با وضعیت سلامت مطلوب،

·       افراد مسن با وضعیت سلامت متوسط،

·       افراد بسیار سالخورده،

 که مطالعه این سه دسته خود شامل برخی شرایط مانند: وضعیت معیشت، وضعیت تاهل، سابقه مهاجرت، موقعیت اجتماعی، درآمد و دارایی و.. می شود که بررسی هرکدام از این شرایط داده های متفاوتی را در اختیار قرار میدهد. اما در مقایسه با چند دهه گذشته افراد سالخورده امروز با نسل پدران خود از وضعیت بسیار مطلوب تری از نظر سلامت، دارایی و فعالیت اجتماعی برخودار هستند.

 

درآمد بازنشستگی و فقر دوران پیری

حقوق بازنشستگی مکفی پیش شرطی اساسی برای فرد سالخورده جهت مشارکت فعالانه اجتماعی، سلامت و نشاط محسوب می شود. این امر به تنهایی موجب داشتن مسکن مناسب، حفظ روابط اجتماعی و لذت بردن از ساعات بیکاری می شود. جهت ارزیابی وضعیت مالی بازنشستگان در آلمان تنها بررسی بیمه بازنشستگی که البته مهمترین منبع درآمدی این افراد محسوب می شود کافی نیست. سیستم بیمه بازنشستگی آلمان بسیار پیچیده است. در مورد بازنشستگانی که همراه با خانواده زندگی می کنند بررسی درآمد خانوار در محاسبه میزان بازنشستگی تاثیرگذار خواهد بود. برخی متخصیص این سیستم را در پاره ای از موارد ناعادلانه تلقی می کنند چراکه بعضاً  فرد بازنشسته دو حقوق بازنشستگی دریافت میکند. این مورد به طور مثال برای زنی که همسر خود را از دست داده و حقوق متوفی به وی تعلق می گیرد اتفاق می افتد.

برخی کمک هزینه های زندگی که برای خانواده شاغلین از سوی دولت در نظر گرفته می شد، مانند کمک هزینه مسکن، پس از بازنشستگی هم با محاسبه درآمد کلی خانوار و کسری مالیات مجدداً پرداخت خواهد شد. در برخی موارد ممکن است میزان دریافتی بازنشستگی کاهش یابد یا از ابتدا مبلغ بالایی در نظر گرفته نشود در اینگونه موارد لزوماً این افراد جز اقشار کم درآمد و پایین جامعه قرار ندارند. چراکه ممکن است این فرد دارای شغل آزاد بوده و درآمد شخصی بالایی داشته باشد. حتی کارمندان دولت که بازنشستگی بالایی دریافت می کنند ممکن است حقوق بازنشستگی کمتری دریافت کنند که این امر نیز ممکن است به علت بازنشستگی زودتر از موعد مقرر صورت گرفته باشد. برای بانوان که معمولاً حقوق بازنشستگی کمتری دریافت می کنند درآمد کل خانوار و نیز میزان دریافتی همسر برای محاسبه میزان حقوق تاثیرگذار خواهد بود.

یافته های تجربی نشان می دهد که در آلمانِ دهه های گذشته حدود یک سوم افراد بازنشسته در فقر به سر می برده اند که با پیشرفتی چشمگیر تعداد بازنشستگان فقیر به شدت کاهش یافته به طوریکه در حال حاضر تنها 5 درصد از بازنشستگان آلمانی در وضعیت فقر به سر می برند. برخی متقاعدین که بیمه بازنشستگی اولیه کمی دارند احتمالا از حقوق بازنشستگی شغلی (که نوعی از بیمه بازنشستگی است) برای جبران کمبودها برخوردار می شوند.

 

سیستم بیمه بازنشستگی در آلمان

در آلمان هزینه‌ی بازنشستگی از طریق حق بیمه‌های پرداخت شده در دوران اشتغال توسط کارمند و کارفرما تامین می شوند و کمبود این هزینه توسط دولت و از طریق درآمدهای مالیاتی جبران می‌گردد. سیستم بازنشستگی در آلمان از لایه های متفاوتی تشکیل شده است که در عین حال وجوه اشتراکی نیز با یکدیگر دارند. به عنوان مثال، میزان سود مورد انتظار در سالخوردگی بستگی به وضعیت قبلی فرد در سیستم استخدامی، مدت زمان استخدام همینطور سهم یا پس انداز دارد.

بیمه بازنشستگی سه هدف را دنبال میکند:

1.    پیشگیری از فقر

2.    تضمین استانداردهای زندگی فرد سالمند

3.    فعالیت های اجتماعی افراد سالمند

از آن جایی که در سیستم تعیین شده برای صندوق بازنشستگی همیشه میزان دریافتی‌ و پرداختی‌ برابر نمی باشد‌، دولت موظف است کمبود بودجه ‌ی این صندوق را جبران کند.

از سال 1947 میلادی قرارداد بازنشستگی به صورت قانون به تصویب دولت رسید و روندی با نام "قراداد نسل ها" پایه گذاری شد بطوریکه طی این قرار داد نسل جوان شاغل حقوق بازنشستگی نسل قبل از خود را می‌پردازد تا زمانی که خود به دوران بازنشستگی وارد شود‌. با توجه به روند صعودی سن پیری در آلمان، مردم این کشور همواره نگران ایام سالمندی خود هستند زیرا با توجه به قرارداد نسل ها تعداد شاغلین کمتری برای پرداخت حق بازنشستگی سالخوردگان وجود خواهند داشت.

سیستم بازنشستگی در آلمان در گذر زمان رشد کرده است که شکل امروزی آن شامل انواع مختلف سیستم های فردی، موسسات و همچنین اصول عملکرد و تامین مالی مختلفی می باشد. همانطور که پیشتر نیز اشاره شد سیستم بازنشستگی در آلمان از لایه ای مختلفی تشکیل شده است که این لایه ها به صورت زیر تعریف می شوند.

·       لایه اول سیستم نظارت قانونی است که شامل: بیمه بازنشستگی قانونی برای کارمندان دولت و برخی گروه های خاص از شاغلین بخش آزاد

·       لایه دوم شامل حقوق بازنشستگی شغلی برای کارکنان بخش خصوصی و مزایای اضافی برای کارگران و مشاغل کم درآمد

·       لایه سوم حقوق بازنشستگی خصوصی است که تحت شرایط خاصی توسط دولت به فرد بازنشسته مساعده تعلق می گیرد.

·       لایه چهارم اصل مراقبت از امنیت پایه در سالخوردگی که این لایه در صورت کاهش ظرفیت درآمد طراحی شده است.

به طور کلی، در سال های اخیر تغییر در میزان حقوق فردی و حقوق بازنشستگی شغلی دیده شده است. با معرفی لایه چهارم در سال 2001، حقوق بازنشستگی شغلی و خصوصی به بخشی از سیاست گذاری ها در طرح بازنشستگی دولت تبدیل شده است. در سال 2014، حدود 50 درصد از کارکنان تحت پوشش مشاغل بیمه اجتماعی در بخش خصوصی مورد حمایت بیمه مشاغل قرار گرفتند. مراقبت های اضافی از کارکنان مشاغل خدمات عمومی مانند امکانات مراقبت از کارکنان شهرداری، کارمندان راه آهن و اداره پست فدرال به سیستم بیمه بازنشستگی آلمان افزوده شده است که این یک سیستم اجباری توافق شده است که شامل اکثر افراد شاغل در چنین پست هایی خواهد شد.

زندگی در دوران سالمندی

در کشور آلمان افراد پس از بازنشستگی به سه دسته تقسیم می شوند. دسته اول کسانی هستند که پس از بازنشستگی کماکان در جمع خانواده زندگی میکنند، دسته دوم افرادی که از خانواده طرد شده و یا نزدیکان خود را از دست داده و تنها مانده اند. این افراد اگر توانایی انجام امور شخصی خود را داشته یاشند و از نظر مالی نیز تامین باشند به تنهایی در منزل خود به ادامه زندگی می پردازند. اما اگر قدرت پرداخت هزینه ها را نداشته باشند از سوی دولت کمک هزینه مسکن و معیشت دریافت می کنند. دسته سوم افرادی هستند که مانند دسته دوم بنا به دلایلی تنها مانده اند با این تفاوت که از پس امور شخصی خود نیز برنمی آیند. این افراد در خانه های سالمندان پذیرفته شده و بنا به درجه از کارافتادگی از خدمات پرستاری بهره مند می شوند.

هزینه‌ی زندگی سالخوردگان در خانه های سالمندان بنا به درجه ازکار افتادگی و میزان مراقبت مورد نیاز متفاوت است. بیمه‌ های پرستاری نیز در آلمان به سه درجه یک و دو و سه تقسیم می شوند. درجه سه شامل حال افرادی می شود که نیاز به مراقبت بسیار زیاد دارند و درجه یک برای افراد به نسبت سرحال است که مراقب کمتری برای ادامه حیات لازم دارند.

 

مردم آلمان داوطلبین کار برای سالمندان

حدود 45 درصد از آلمانی های بالای 16 سال به صورت داوطلبانه و بدون دریافت حقوق ساعاتی را در خانه های سالمندان برای کمک به سالخوردگان سپری می کنند. این داوطلبان که مکمل کارمندان و پرستاران این مراکز هستند بزرگترین وظیفه خود را دادن آرامش و حس وجود خانواده برای این افراد که اغلب بستگانی برای ملاقات ندارند می دانند. اما سوال مهم اینجاست که چه چیزی این داوطلبین را ترغیب و متعهد به این کار کرده است؟

نتایج یک نظرسنجی در این زمینه نشان می دهد 95 درصد از افرادی که داوطلبانه برای این کار حاضر می شوند در پی ایجاد حس مسئولیت پذیری در خود و پروراندن حس تعهد به هم نوع برای کار در خانه های سالمندان داوطلب می شوند. قریب به 40 درصد این افراد به رغم اینکه با توجه به نسبت ترکیب مذاهب در آلمان می توانند "خداناباور مطلق" باشند معتقدند که این کار به آنها حس خود باوری داده و به زندگی آنان معنا می بخشد. در اصل این افراد، اعم از مومنین به خدا یا خدانابوران در یک امر متفق القول هستند: "خوبی به سوی آنها باز خواهد گشت". البته که انجام این قبیل امور داوطلبانه و خیرخواهانه در آینده شغلی افراد نیز موثر است به طوریکه در برخی موارد پذیرفته شدن در شغلی برای فردی با چنین سابقه کاری آسان تر خواهد بود.

 

برنامه‌ى روزانه در خانه‌ى سالمندان:

برنامه های روزانه در خانه ها سالمندان شامل صبحانه، همراهی برای استحمام یا استفاده از سرویس بهداشتی و کمک به نظافت شخصی، تماشای تلویزیون، صرف ناهار و شام است که این امور جزء نیازهای اولیه سالمندان محسوب می شوند. جهت کمک به وضعیت سلامت این افراد برنامه های ورزش از جمله ژیمناستیک، پیاده روی و یوگا همه روزه و به طور مستمر کار می شود و البته که در کنار ورزش افراد سالمند روزانه نیز در ساعتی خاص مورد معاینه متخصصین قرار می گیرند. برای حفظ روابط اجتماعی و دوری از انزوا برنامه هایی مانند بازی های جمعی، مطالعه دسته جمعی و گپ و گفتگوهای جمعی در رابطه با موضوعی خاص مانند یک کتاب و یا اخبار روز در برنامه های روزانه گنجانده تمام خانه های سالمندان شده است. البته برنامه های متنوعی همچون کنسرت، پخش فیلم سینمایی نیز از جمله برنامه های دیگر در نظر گرفته شده در خانه های سالمندان است. اصل مهم در این مراکز، کمک به گفتگوی بین نسلی برای کاهش نا امیدی سالمندان و درک بیشتر شعبات میانسالان و جوانان از عهد پیری است.

تهیه و تنظیم: بخش مطالعات اجتماعی رایزنی فرهنگی سفارت ج اا در آلمان

 

 

 


١٧:١٥ - 1397/08/24    /    شماره : ٧١٧٨٨٦    /    تعداد نمایش : ٢٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
Freitagskino

Call for Papers Zweite Internationale Konferenz zu Schiastudien

Der Islam & Deutschland

اطلاعیه مراسم مرثیه حسینی

Instagram (Iran_Kultur)

biblio

iqna

Reise in den Iran

Islamic Scolar schools

اسلام‌شناسی و الهیات اسلامی در آلمان

Iran-wissen

Iran & Kultur/website

مرکز فردوسی

studie

شرق شناسی

MenaLib

فصلنامه اشپکتروم ایران

Iran Today

دستورِ زبانِ پارسی

Islamic Republic News Agency

iranyad.ir

farsi

Botschaft

samantarjomah

فارسي بياموزم

اوقات شرعی

sazman

صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت